Có thể gọi nấm “đùi gà” là nấm “lục bình”

22:25 | 29/10/2015

Ngọc Trâm

Phật Đạo Online: Vài năm trở lại đây trên thị trường thực phẩm Việt Nam xuất hiện một loại nấm mới có thân to mầu trắng mà người kinh doanh thường gọi là nấm “đùi gà” nên người tiêu dùng cũng theo đó mà gọi nó là “nấm đùi gà”.

Có lần trong siêu thị Co.op Mart, một cô gái đứng bên kệ trưng bày các loại nấm cầm một bịch nấm thân to lật trước lật sau rồi tần ngần hỏi bà già bên cạnh: “Nấm này là nấm gì mà to vậy, thưa bà ?”. Bà cụ cười đáp: “Tôi thấy người ta gọi là nấm đùi gà”. Cô gái vừa cười vừa nói nghe tên nấm lạ quá và cho rằng cái tên nấm “đùi gà” là chưa đúng, vì thân cây nấm tuy to thật nhưng không giống đùi gà. Bà già cũng vui vẻ đáp lại rằng gia đình bà không thích ăn nấm này, theo bà vì nó không ngon và khó chế biến. Tuy vậy cô gái vẫn lựa lấy 1 bịch về để nấu thử.

Tại một quán ăn chay ở quận Nhất, mấy cô, mấy dì đang bàn chuyện chế biến các loại nấm bổ xung các món ăn cho cỗ chay sắp tới ở chùa nhân ngày lễ Vu Lan. Một người có nhắc đến “nấm đùi gà” thì người khác trong nhóm bật cười, nói: “Trời… đi tu mà còn dùng cái tên nấm đùi gà nghe kỳ quá. Chị thử coi, nó giống cái lọ lục bình thì nên gọi nó là nấm lục bình. Cả nhà tôi đều gọi vậy”. Bỗng nhiên cả nhóm ngẩn ra như chợt nghĩ rồi có người gật gật nhẹ đầu ra chiều “có lý”, có người reo lên “Đúng vậy, nó y trang cái dáng lọ lục bình”.

Phân tích ra thì thấy rõ phần dưới loại nấm to này tròn hơi phình ra như đáy bình, cách một khúc thon dần và nhỏ lại như cổ lọ, phía trên cũng xòe rộng ra như miệng lọ lục bình. Nếu đem 3 thứ: Nấm to, bình bông có dáng lục bình, đùi gà đặt cạnh với nhau thì thấy loại nấm to này có dáng nét giống lọ lục bình nhiều hơn. 

Câu chuyện nấm đùi gà hay nấm lục bình được mang về kể với gia đình và lan ra các nhóm bạn ăn chay ở các nhà hàng đều được mọi người công nhận là người tu không nên gọi tên loại này bằng tên của gia cầm là đúng. Đúng về lý vì nó giống lọ lục bình và đúng cả về cái tâm của người tu hơn.

Từ đó mỗi lần lăn vào bếp mà thấy cái nấm thân to đó là các bà lại gọi nó là nấm “Lục bình”. Nếu ai chưa biết hoặc lỡ miệng gọi lầm thì các bà bếp núc nấu chay lại nhắc khéo … nấm “Lục bình”.  

Thậm chí các nghệ nhân sản xuất đồ gốm, sành sứ còn cách điệu tạo dáng lọ lục bình có tính nghệ thuật cho cổ lọ vẹo một bên rất phong phú giống những hình dáng khác nhau được người nước ngoại và các nghệ sĩ rất ưa chuộng. Thực tế tất cả các thân cây nấm cũng to nhỏ không đều, có cây cổ thẳng, có cây cong cổ giống như các loại lọ nghệ thuật. Chúng ta có thể so sánh vài hình ảnh của loại nấm thân to này trên các kiểu dáng lọ lục bình bằng gỗ, bằng pha lê, bằng gốm sứ từ thời xưa cho tới nay và cái bịch đùi gà để nhận biết rõ hơn. 

Hơn nữa cây lục bình đã rất gần gũi và rất đỗi thân quen với người Việt Nam đã từng là tác phẩm nghệ thuật trong nhiếp ảnh, từng tạc vào những dòng thơ, quấn quýt những điệu hò, câu lý, dân ca, vọng cổ của người dân đất chín rồng miền Tây. Cây lục bình còn được gọi là cây bèo ở miền Bắc và khắp các vùng miền khác trong cả nước.

Dù thế nào thì nhóm nấu ăn chay mà tôi quen biết đã quen miệng gọi là nấm Lục bình rồi.